کدخبر :65147
سیاسی
تاریخ انتشار: 2018-10-03 12:08:07
اقتصاد از منظر قرآن کریم، تنها یک رفتار انسانی در تولید، توزیع و مصرف نیست تا بر اساس اصول منطق ریاضی سامان می‌یابد و از هر گونه ارزش گذاری خالی است؛ بلکه هرگونه رفتاری از جمله رفتار اقتصادی و فعالیت‌های اقتصادی به عنوان یک فعل از افعال مکلفین دارای ابعاد حقوقی و تکلیفی است که در چارچوب ارزش‌های الهی باید سامان و معنا یابد.

به گزارش سرویس اقتصادی انقلاب نیوز، یکی از سنگین‌ترین مشکلات اقتصادی از منظر قرآن، ربا خواری است؛ یا ایها الذین امنوا لاتاکلوا الربوا[1] ای کسانی که به دین اسلام گرویده‌اید ربا مخورید. خداوند در آیه ۲۷۹ سوره بقره برای رباخوار تعبیری بیان می‌کند که نمونه آن را در قرآن برای احدی از گناهان دیگر مثل زنا، سرقت، دروغ، غیبت، تهمت و امثال آن بیان نفرموده است.

خداوند در این آیه می‌فرماید: فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِه؛ پس اگر چنین نکردید (=رباخواری را ترک نکردید)، (بدانید که) اعلان جنگ با خدا و رسولش داده‌اید. رباخواری، باعث نابودی پایه‌های اقتصادی جامعه می‌گردد[2] و برای نجات از فروپاشی اقتصادی، نیازمند حذف ربا از بطن جامعه هستیم[3]

طبق مشهور نظرات فقهاء و اندیشمندان، سیستم بانک‌داری کشور ربوی است و اصولا بانک‌داری بدون ربا امکان تحقق ندارد.[4] پس از اصلی‌ترین وظایف این است که سیستمی نو و اسلامی را جایگزین سیستم کهنه و غربی فعال در بانک‌ها کنیم.

از دیگر مشکلات اقتصادی، واردات از خارج است؛ از آيه 28 سوره توبه[5] به دست مي آيد که حل مشکلات اقتصادي با واردات کالاشدني نيست؛ بلکه با قطع واردات کالاو تکيه و اعتماد به منابع داخلي است که مي‌توان از مشکلات اقتصادي رهايي يافت. اميد به خارج از مرزها هرگز نمي تواند مشکلات را حل کند، بلکه مشکلات را افزون می‌کند هر چند که ممکن است در کوتاه مدت آثار مثبتي داشته باشد، ولي در بلندمدت موجب نابودي اقتصاد، اين ستون اصلي خيمه جامعه اسلامي مي‌شود.

خداوند در آيه 28 سوره توبه تاکيد دارد که برخلاف تصور ساده برخي که گمان مي‌کنند قطع واردات و تحريم اقتصادي و مانند آن موجب مي‌شود تا جامعه اسلامي با بحران اقتصادي مواجه شود، بايد گفت که قطع واردات و حتي تحريم، خود مهم‌ترین عامل توکل به خدا و اتکا به منابع و تولیدات داخل است. پس جامعه اسلامي نه تنها نبايد از قطع واردات و يا تحريم بيمناک و نگران شود، بلکه خوشحال باشد؛ از همين رو واردات و تکيه بر منابع خارجي و بيگانه بويژه بيگانگاني که دشمن جامعه هستند مورد نهي قرآن قرار گرفته است.

البته این امر میسر نمی‌گردد مگر با حسن مدیریت و جلوگیری از سوء مدیریت‌های ایجاد شده، هر چند وقتی اقتصاد کشور با تحلیل‌های سبک‌سرانه بانک مرکزی تبدیل به جولانگاه سیاسی گردد، اتفاقی خوبی را نباید امیدوار باشیم.

از عوامل دیگر که باعث وقوع مشکلات اقتصادی در جامعه و خانواده می‌شود، زیاده‌خواهی در قالب تنوّع‌طلبى است؛ قرآن زياده‌خواهى در قالب تنوّع‌طلبى در مصرف را زمينه‌ساز از بين رفتن رفاه اقتصادى می‌داند؛ زیرا این رویه به معنای اسراف[6]، عدم شکرگزاری و کفران نعمت است؛ از نظر قرآن کسانی که شاکر باشند خدا افزون بر اینکه ظرفیت وجودی ایشان را افزایش می‌دهد و بر میزان دارایی آنان از نظر کمیت و کیفیت نیز می‌افزاید[7].

اما کسانی که کفران نعمت کرده و شکرگزار نباشند و توقعات بی‌جا و زیاده‌خواهی داشته باشند، مجازات شده و روزی‌شان تنگ می‌شود و خداوند اقتصاد آنان را با بحران مواجه می‌سازد.

امروزه اقتصاد، مشکل تراز اول ابر قدرت‌های جهان است؛ کشورهایی از جمله امریکا، انگلیس و... خود را لبه پرتگاه سقوط می‌بینند و با حذف دلار از سیستم پول جهانی، آمریکای رو به زوال، نابود خواهد شد؛ غرب، در اوان عصر روشنگری، اقتصاد خود را بر مبنای لیبرال بنا نهاد و حال که حدود چهار صد سال از آن عصر می‌گذرد، نابودی خود را با چشم می‌بیند.[8]

قطعا آفریننده انسان، خیر و صلاح وی را دانسته و بدان امر می‌کند؛ این اوامر و نواهی در پوستین اسلام گرد آمده که از مهم‌ترین آنها مباحث درآمدی و اقتصادی است. تا به امروز، دنیا تمام سیستم‌های اقتصادی اعم از لیبرال، سوسیال را امتحان کرده و با شکست مواجه شده است. این دوره طلب می‌کند که علمای گرانقدر اسلام، با ارائه و اجرای طرحی اسلامی پیرامون اقتصاد، اسلام ناب محمدی(ص) را به مردم جهان معرفی کنند و زمینه‌ساز حکومت عدل الهی بر جهان باشند.

نویسنده: سید محمد متکلم